Stilzwijgende verlenging van abonnementen: wat mag en wat niet

Abonnementen zijn aantrekkelijk voor een webshop omdat ze voorspelbare omzet geven. Precies dat maakt ze ook tot een onderwerp waar de wetgever streng in is: hoe makkelijker het is om te blijven betalen zonder erbij na te denken, hoe makkelijker het moet zijn om te stoppen. De regels zijn eenvoudig, maar veel voorwaardensjablonen zijn ouder dan de wet.

Kort antwoord

Een abonnement mag stilzwijgend verlengen, maar na die eerste verlenging is het op elk moment opzegbaar met een opzegtermijn van maximaal één maand. Opzeggen moet net zo eenvoudig kunnen als aangaan: wie online klant is geworden, moet online kunnen opzeggen. Bedingen die dit beperken zijn vernietigbaar.

Wat regelt de Wet Van Dam?

De regeling staat verspreid over de zwarte en de grijze lijst van algemene voorwaarden. Op de zwarte lijst, waar niets aan te doen is, staat het stilzwijgend verlengen van een overeenkomst voor bepaalde tijd met meer dan de wet toestaat. Op de grijze lijst staat de te lange opzegtermijn, waarbij jij moet aantonen dat hij in jouw geval redelijk is.

De hoofdregel is werkbaar samen te vatten. Voor de eerste periode mag je een looptijd afspreken. Daarna loopt de overeenkomst voor onbepaalde tijd door en is hij op elk moment opzegbaar, met een opzegtermijn van hoogstens een maand.

Waarom moet opzeggen net zo makkelijk zijn als aangaan?

Sinds de Omnibus-richtlijn en de bredere aandacht voor misleidende ontwerpkeuzes is niet alleen de termijn relevant maar ook het pad. Opzeggen moet kunnen via hetzelfde kanaal als waarmee de klant is begonnen.

  • Online aangegaan betekent online opzegbaar, zonder telefoontje en zonder brief.
  • De opzegroute hoort vindbaar te zijn vanuit het account, niet alleen in de algemene voorwaarden.
  • Een bevestiging van de opzegging per e-mail is geen wettelijke plicht maar voorkomt het grootste deel van de geschillen.
  • Een aanbod om te blijven mag je doen, maar het mag geen verplichte stap zijn waar je niet omheen kunt.

Welke bepalingen houden geen stand?

Deze formuleringen komen in sjablonen veel voor en zijn tegenover een consument niet houdbaar.

  • 'Het abonnement wordt telkens verlengd met twaalf maanden.' Na de eerste verlenging niet toegestaan.
  • 'Opzeggen kan uitsluitend schriftelijk per aangetekende post.' Onnodige drempel bij een online aangegane overeenkomst.
  • 'Opzeggen kan uitsluitend voor 1 december van het lopende jaar.' Een opzegvenster is geen opzegtermijn van een maand.
  • 'Bij tussentijdse opzegging is de resterende termijn verschuldigd.' Ontneemt het recht op maandelijkse opzegging via een omweg.

Hoe zit het met bedenktijd bij abonnementen?

Bij een online aangegaan abonnement geldt ook gewoon de bedenktijd van veertien dagen. Wil de klant dat de dienst al binnen die termijn begint, dan mag dat, maar dan moet hij daar uitdrukkelijk om vragen en moet jij hem hebben verteld dat hij bij herroeping een evenredig deel betaalt.

Ontbreekt die informatie of dat verzoek, dan kan de klant binnen veertien dagen kosteloos herroepen, ook als hij de dienst al heeft gebruikt. Dat is dezelfde structuur als bij digitale inhoud: de uitzondering ontstaat pas door de informatie vooraf.

Vragen

Veelgestelde vragen

Mag een abonnement stilzwijgend verlengen?

Ja, stilzwijgende verlenging is toegestaan. Maar na de eerste verlenging is de overeenkomst op elk moment opzegbaar met een opzegtermijn van maximaal één maand. Een abonnement dat na een jaar automatisch opnieuw een heel jaar vastligt, is daarmee in strijd. Dit staat in artikel 6:236 sub j en 6:237 sub k BW, in de wandelgangen de Wet Van Dam.

Wat is de maximale opzegtermijn?

Maximaal één maand na de eerste verlenging. Voor de eerste periode mag je een langere looptijd afspreken, bijvoorbeeld een jaar, mits die duidelijk vooraf is gemeld. Daarna geldt de maandelijkse opzegbaarheid, en een opzegtermijn van drie maanden is dus niet toegestaan.

Mag ik eisen dat iemand schriftelijk opzegt?

Opzeggen moet op dezelfde manier kunnen als waarop de overeenkomst is aangegaan. Is iemand online klant geworden, dan moet hij online kunnen opzeggen. Een verplichte aangetekende brief of een telefoontje naar een servicenummer is niet toegestaan als het aangaan met twee klikken kon.

Gelden er uitzonderingen voor tijdschriften?

Voor tijdschriften en kranten geldt een aparte regeling: na de eerste verlenging mag de overeenkomst worden verlengd voor maximaal drie maanden, of stilzwijgend voor onbepaalde tijd met een opzegtermijn van maximaal een maand. Voor een dag-, week- of maandblad met een lage frequentie gelden weer eigen termijnen.

Hoe zit het met de bedenktijd bij abonnementen?

Ook bij een abonnement geldt bij een online overeenkomst de bedenktijd van veertien dagen. Bij een dienst die op verzoek van de klant al binnen die termijn is begonnen, mag je een evenredig deel van de prijs in rekening brengen, mits je hem daarover vooraf hebt geïnformeerd en hij uitdrukkelijk heeft ingestemd met de vroege start.

Wat gebeurt er als mijn voorwaarden dit toch anders regelen?

Een beding dat de opzegtermijn te lang maakt of opzeggen onnodig moeilijk, is vernietigbaar. De klant kan het inroepen en dan geldt het niet, met terugwerkende kracht. Daarnaast kan de ACM optreden tegen bedingen die structureel in strijd zijn met het consumentenrecht.

Waar dit op gebaseerd is

Deze gids is voorlichting op basis van de bovenstaande bronnen. Het is geen juridisch advies. Lees hoe wij gidsen controleren en herzien in ons redactieproces.